Rahim kanseri veya tıbbi literatürde "uterin kanser veya uterus kanserleri" denildiğinde rahim içini döşeyen endometriumdan (rahim iç zarı) kaynaklanan kanserler akla gelir. Bu kanserlere "endometrium kanseri" de denilmektedir.Bu tabaka her menstruel siklusda (adet dönemi) değişikliğe uğrar. Menopoz döneminde ise rahmin iç tabakası olan endometriumda meydana gelen değişimlerle sonlanır. Rahim kanseri, endometrium tabakasındaki hücrelerin kontrolsuz çoğalması sonucu oluşur.Oluşan kanser hücreleri lenf bezlerine, çevre organlara veya kan akımı ile uzak bölgedeki organlara ulaşabilirler. Daha az görülen rahim tümörü ise sarkomlardır. Bu tümörler rahmin kas tabakasında oluşur.
Rahim kanseri endometrium dokusunda geliştikten sonra kadın üreme sisteminin diğer organlarına da yayılma gösterirler. İlk önce rahim ağzı (serviks), tüpler ve yumurtalıklara doğru yayılır. Daha ilerlemiş hastalık durumlarında lenfatik damarlar aracılığı ile vücudun diğer bölümlerine geçer. Bir kanserin lenf veya kan yoluyla yayılması olayına "metastas" denir.
Kadınlardaki tüm kanserler arasında dördüncü sırada olup, aynı zamanda en sık görülen kadın üreme sistemi kanseridir. Amerikalı kadınlara musallat olan en yaygın kanser türüdür ve erken yakalandığında hemen her zaman tedavi edilebilir. Genellikle menopozdan sonra 50-70 yaşları arasında görülür. Araştırmacılar kesin sebebini bilmiyorlarsa da menopozdan sonra alınan östrojen takviyesinin katkısı varmış gibi görünmektedir.
Rahim Kanseri Nedenleri
Uterus (Rahim) Kanserlerinde Risk Faktörleri şöyle sıralamamız mümkündür:
Erken yaşta adetlerin başlaması ve menapoza geç girmek
Siyah ırkda daha fazla görülür
Çocuk doğurmamış olmak
Hastanın bağışıklığının baskılanması
Sigara içimi
Düşük sosyo ekonomik düzey
Çok eşlilik
Genç yaşlarda adet düzensizlikleri, adet gecikmeleri, PCOS
Şişmanlık (Obesite)
Cinsel temasın 20 yaşından önce başlaması
Çok doğum
Vitamin C eksikliği
Hipertansiyon
Şeker hastalığı (Diabetes mellitus)
Endometrial hiperplazi öyküsü olanlar
Birinci derece akrabalarda rahim kanseri olanlarda
Erkek eşin sünnetli olmaması
Viral ve bakterial enfeksiyonlar
Östrojen salgılayan tümörler
Diğer kanserlerin varlığında rahim kanseri sıklıkla rastlanılabilir.
Polikistik Over Hastalığı; yumurtalarda fazla miktada kistler ve yumurtlamama ile karakterize klinik bir tablo
Önceden doğum kontrol hapı kullanmış veya kullanmakta olanlar rahim kanseri ve yumurtalık kanseri için risklerini azaltırken, rahim ağzı (serviks) kanseri için risklerini arttırırlar.
Rahim kanserinin en önemli nedenlerinden birinin aşırı kilo olduğu açıklandı.
Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Çelik, yaptığı açıklamada, kanserin Türkiye'de kalp hastalıklarının ardından en fazla öldürücü etkiye sahip ikinci hastalık olduğuna belirtti.
Kadınlarda en çok görülen kanser çeşidinin meme kanseri olduğunu belirten Doç. Dr. Çelik, bunları sırasıyla akciğer, bağırsak, mide ve rahim kanserinin izlediğini belirtti.
Kansere yakalanmanın birçok nedeni olduğunu söyleyen Doç. Dr. Çelik, ''Bunların arasında sigara, enfeksiyonlar, radyasyon, hormonlar ve çevresel faktörler gibi etkenler yer alıyor. Tüm kanser çeşitleriyle mücadelede en önemli şey ise düzenli kontrol, erken teşhis ve tedavidir'' dedi.
Kadınlar için en tehlikeli kanser çeşitlerinden birinin de rahim kanseri olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Çelik, şunları kaydetti:
''Kadınlarda meme ve rahim kanserine yakalanma oranı son yıllarda oldukça arttı. Rahim kanserinin en önemli nedenlerinden biri de şüphesiz aşırı kilodur. Kilolu kişilerde dengesiz olarak artan kadınlık hormonu (estrojen) bu kanserin en önemli nedenidir. Aynı zamanda kansere yakalanmada genetik etkenler de oldukça önemli. Stres ve dengesiz beslenme gibi etkenleri de kanser nedenleri arasında söylemek mükündür.''
Birden fazla partnerle ilişkide bulunulması halinde rahim ağzı kanserine yakalanma olasılığının arttığını bildiren Doç. Dr. Çelik, rahim ağzı kanserinin gelişmesinin, tedavi ile yüzde 90 engellenebileceğini açıkladı.
Rahim Kanseri Belirtileri
Rahim kanseri erken evrede genelde bulgu vermez. Erken dönemde yakalayabilmek için yıllık rutin smear testi ve muayene yapılmalıdır. İlerlemiş kanserin klinik bulguları;
Adet kanamasının sık ya da düzensiz olması ve adet kanamasının miktarında artış,
Adet arası kanamalar, bu kanamalar lekelenme, kanlı akıntı veya aşikar kanamalar şeklindede olabilir. Genelde kokulu, kaşıntı yapmayan akıntıdır.
Adetten kesilme sonrası (menopoz) görülen kanamalar
Cinsel ilşki sonrası kanama
Bel ve kasık ağrısı
Kanlı akıntı, pis ve kötü kokulu akıntı,
Zayıflık, kilo kaybı ve kansızlık hastalığın geç dönem bulgularıdır. Rahim ağzı kanserinin ilerlemesi bazen çok hızlıdır. Bu nedenle, kanserin erken dönemde saptanabilmesi için gebelerde dahil olmak üzere tüm kadınların düzenli jinekolojik muayene ve smear testi yaptırmalarının büyük önemi vardır. Çünki hastalık bulgu vermeye başladığında çoğunlukla ilerlemiş safhadadır ve klinik olarak yapılacak şeyler çok azdır. Kanserin tanısı jinekolojik muayene ve alınan örneklerin patolojik incelemesi ile yapılır. Erken evre kanserlerin tedavisinde sadece rahim boynu veya rahimin alınması ile başarılı sonuç elde edilirken, ilerlemiş kanserlerde büyük ameliyatlar ve bunlara ek olarak yapılan radyoterapi ve kemoterapi tedavilerinin sonuçları pek yüz güldürücü olmamaktadır.
Rahim Kanseri Tedavisi
Rahim kanseri şüphesi bulunan hastalara jinekolojik muayeneden sonra ultrasonografi uygulanır. Eğer kanama veya akıntı gibi bir belirti varsa mutlaka rahim içinden biyopsi alınmalıdır. Tanı konulunca uygulanacak olan tedavi, cerrahi müdahaledir. Operasyonda, rahim, yumurtalıklar ve karın içinden sıvı alınması, karnı örten yağlı gözenekli doku omentum, ve lenf nodlarının çıkarılması gerekir. Bu işlemler, jinekolojik onkoloji eğitimi almış kişilerce yapılabilir. Sonuçların patolog tarafından değerlendirilmesinden sonra gereken vakalarda Radyoterapi de tedaviye eklenir. Kanserin erken döneminde sadece rahimin alınmasını gerektiren cerrahi uygulamalarla şifa sağlanabilir. İleri dönemde büyük cerrahi girişimlere ilaveten hormon tedavisi, kemoterapi ve radyoterapi uygulanmaktadır. Rahim kanserlerinin erken tanısında, her yaştaki ve özellikle menapoz sonrası kadınların karşılaştıkları anormal kanamalarda doktora başvurmaları hayat kurtarıcı olmaktadır.
Ameliyat ile kanserli rahim çıkartılırken aynı zamanda cerrahi evreleme yapılmalıdır. Karın orta hat kesisi ile açılmalı ve karın içini tümör yayılımı açısından gözle değerlendirmeyi takiben karın içine steril sıvı dökülerek yıkantı sıvısı alınmalıdır. Daha sonra rahim ve yumurtalıklar ve lenf bezleri çıkartılmalıdır (pelvik - paraaortik lenfadenektomi) Karın içinden şüpheli bölgelerden biopsiler alınmalıdır. Karın içine yayılım mevcutsa (evre IVb) , mümkün olduğu kadar tüm tümöral kitle çıkartılmalıdır. Karın içine yayılmış rahim kanserlerinde de yumurtalık kanserinde olduğu gibi, omentektomi ve yayılım olan barsak kısmı çıkartılarak geriye tümör bırakılmamaya (rezidü) çalışılmalıdır.
Tam bir cerrahi evreleme yapılan hastalarda ameliyat sonrası radyoterapi yapılması gereken hastalar daha doğru seçilir. Oysaki tam cerrahi evreleme yapılmayan hastalarda ,ameliyatın eksikliğini gidermek için tüm hastalara radyoterapi yapmak gerekir. Tam bir cerrahi evreleme sonrası lenf bezlerinde kanser yayılımı yoksa , karın alt bölgesi ışınlaması ( pelvik radyoterapi) yerine vajinal kubbe ışınlaması daha akılcı bir yaklaşımdır. Böylece radyoterapinin barsaklara yapacağı olumsuz yan etkilerinden korunulmuş olunur. Clear cell veya seröz papiller gibi hastalık seyri kötü olan histolojik tipler dışında, evre Ic- endometrioid adeno kanser olgularında, radyoterapi yapılmadan bile hasta takip edilebilir. Cerrahi sonrası takip edilen olgularda hastalık tekrarlama oranları %5-8 kadardır. Hastalık tekrarlaması olan olgularda ise eğer daha önce radyoterapi yapılmamışsa uygulanacak olan radyoterapi ile başarı oranı yüksektir. Eğer hastalık vajen kubbe üzerinde bölgesel olarak tekrarlamışsa bu hastalara ameliyat yapılarak kitle çıkartılmalıdır. Radyoterapi, kitle çıkartıldıktan sonra yapılırsa daha başarılı sonuçlar elde edilir.
Genellikle yavaş ilerleyen ve teşhis edildiğinde hâlâ yayılmamış olma ihtimali yüksek olan bir tür olan rahim kanserinde, en az 5 yıl kurtulma ihtimali % 88'dir. Çevredeki dokulara yayıldığında bile bu oran % 75'dir. Nadiren sonuç bu kadar iyi olmayabilir. Rahim kanserinde tedavi yöntemlerini özetleyecek olursak:
TEDAVİ - AMELİYAT
Doktorların çoğu histerektomi (rahmin alınması) çünkü kanserin bu organlara da yayılma eğilimi vardır.
RADYASYON Kanser rahmin ötesine de yayılmışsa genel anestezi altındayken vajina veya rahime bir alet veya radyum yereştirilerek yapılan derin bir radyoterapidir. Radyum vücudun içinde birkaç gün kalır ve bu süre içinde hastanede yatılması gerekir. Bazen de birkaç yöntem bir arada kullanılır.
İLAÇ
Eğer kanser vücudunuzun başka yerlerine metastas yapmışsa (yayılmışsa) hatta bazen daha bile uzun olabilir. Başka antikanser ilaçlar da kullanılabilir.
Rahim Kanseri Bitkisel (Alternatif) Tedavi
Alternatif bitkisel rahim kanseri tedavisi Türkiyede ve dünyada geliştirilen en etkili çalışma XP TONIC SLS'dir.
